Historia kościoła parafialnego w Wysokiej

Rzymskokatolicka parafia pw.śś. Mikołaja i Małgorzaty w Wysokiej należy do grupy najstarszych parafii na całym Śląsku. Jej pierwsze uchwytne ślady dokumentalne pochodzą z 1339 roku, kiedy to wiadomo już o istnieniu kościoła parafialnego pw.śś.Mikołaja i Małgorzty, którym administrował ksiądz Mikołaj. Wiadomo iż urzędował on jeszcze w 1369 roku, zaś pierwsza budowla kościelna dotrwała 1418 roku, kiedy to na jej miejscu z nie znanych dzisiaj powodów wzniesiono z drzewa nowy kościół parafialny, służący parafianom przez kolejne długie lata.

Od zarania swych dziejów świątyni parafialnej patronują św. Mikołaj, biskup z Myry i św. Małgorzata, męczennica z Antiochii, których kult szczególnie rozwinął się w średniowieczu, co mogło się między innymi przyczynić do nadania wezwania wysockiemu kościołowi. Pierwszy patron – św. Mikołaj, żył około 350 roku i był biskupem położonego w Azji Mniejszej (dzisiejsza Turcja) miasta Myra. Jego kult szybko rozszerzył się na cały ówczesny świat chrześcijański, a czczony był jako patron żeglarzy, krawców, tkaczy, rzeźników, notariuszy, adwokatów i uczniów, a ponadto wyobrażano go jako dobrodusznego człowieka rozdzielającego bliźnim podarunki. Druga patronka kościoła – św. Małgorzata, zmarła śmiercią męczeńską około 307 roku, nie chcąc się zgodzić na wyrzeknięcie się wiary. Pod opieką tych patronów tutejsi parafianie już bardzo długo zanoszą do Boga swoje modlitwy, jednakże z pierwszego okresu istnienia parafii zachowało się bardzo niewiele informacji. Data budowy kościoła w 1418 roku, znana jest tylko dzięki wyrytej liczbie na belce południowych drzwi, świątyni drewnianej, natomiast pierwszy dokumentalny zapis o niej pochodzi z 1447 roku, kiedy to archidiakon opolski Mikołaj Wolff pobrał opłatę świętopietrza dla Stolicy Apostolskiej. W średniowieczu do kościoła parafialnego w Wysokiej chodzili mieszkańcy Wysokiej, Wachowic, Grodziska i Sowczyc, ponadto wiadomo iż co najmniej od 1560 roku w Wachowie istniał kościół filialny, do którego przynależeli także mieszkańcy Lęśnej, a od 1586 roku w Łomnicy, gdzie także uczęszczali parafianie z Kontnych. Przy kościele parafialnym już przed 1655 rokiem istniała katolicka szkoła kościelna, gdzie nauczycielem był Grzegorz Fabianek, równocześnie pełniący funkcję organisty. Szerszych informacji dotyczących wysockiej świątyni można doszukać się dopiero w protokole wizytacji kościelnej z 1679 roku, w którym podano że budowla ta miała 28 łokci długości i 9 łokci szerokości, do nawy przylegała zakrystia, a we wnętrzu były trzy ołtarze – główny, poświecony patronom oraz dwa boczne ku czci św.Anny i Matki Bożej. Proboszczem parafii był ks.Jakub Ignacy Bothulides, zaś opiekę nad kościołem parafialnym sprawował magistrat miasta Olesna. Szersze wiadomości zawarte są w późniejszym protokole wizytacyjnym z 1720 roku, w którym podano, że w ołtarzu głównym kościoła zainstalowane jest tabernakulum, w którym się przechowuje cyborium. Nadto na wyposażeniu kościoła znajdowała się wtedy lampka wieczna, konfesjonał, paschał, baldachim, monstrancja i drewniana chrzcielnica, ponad tymi paramentami opiekę sprawował proboszcz parafii ks. Piotr Paweł Kos. W takim stanie kościół parafialny dotrwał do 1752 roku, kiedy to za kadencji proboszcza ks. Józefa Justusa Rendschmidta dobudowane zostało nowe prezbiterium, natomiast w 1756 roku dostawiono dzwonnicę, w której umieszczono dzwon ufundowany w 1755 roku, przez prałata oleskiego O.Dominika Respondka CRL, pochodzącego z Wysokiej. Za czasów urzędowania ks. Jana Feliksa Jaroscha (1772-1828), Wysoka stała się siedzibą dziekana i rezydowało tu wtedy nawet dwóch wikarych : ks. Kempski i ks. Wontrobka, którzy zamieszkiwali wraz z proboszczem drewnianą plebanię położoną obok kościoła. Dopiero w 1836 roku, dzięki staraniom ks. Józefa Mazura w miejscu tej starej i zniszczonej plebani wzniesiono nową murowaną, istniejącą po dzień dzisiejszy. W 1867 roku, dzięki pomysłowi ks. Antoniego Weissa na szczycie dzwonnicy umieszczono metalową gałkę przeznaczoną do przechowywania ważniejszych dokumentów. Jednakże już w XIX stuleciu zaczęto poważnie myśleć o budowie nowego kościoła parafialnego w Wysokiej, bowiem drewniany kościółek był dla tak rozległej parafii coraz ciaśniejszy. Już w 1894 roku ks. Wiktor Ganczarski chodząc po kolędzie zbierał kolektę na budowę nowego kościoła, a następny proboszcz ks. Franciszek Kunze w 1900 roku zamówił projekt u architekta Skaletza w Kluczborku, wykonany w stylu neogotyckim. Niestety ten jak i następny projekt p. Skaletza został nieprzychylnie przyjęty przez wrocławską kurię diecezjalną, która zaaprobowała dopiero trzeci projekt wykonany przez architekta Ebersa w stylu neoromańskim. Dnia 12 lipca 1906 roku rozpoczęto budowę nowego kościoła parafialnego w Wysokiej – pierwsze pchnięcie rydlem wykonał ks. Kunze, a kierownikem budowy został p. Franciszek Schultz. Już 7 października tegoż roku poświęcono kamień węgielny kościoła. Prace budowlane odbywały się w bardzo szybkim tempie, ogółem prac kierował p. Wieczorek, ciesielkę nadzorował p.Kobiołka, okna zostały zrobione przez p.Adolfa Seilera, drzwi zaś wstawili p. Nowak i p.Prudlo, ślusarką kierował p. Lublinski. Przez zaangażowanie całej parafii, a w szczególności mieszkańców Wysokiej, już w dniu 15 grudnia 1907 roku odbyła się uroczysta benedykacja (poświęcenie) nowego Domu Bożego, której dokonał ks. dziekan Kolanus z Bodzanowic. Przy tej okazji kazanie w języku niemieckim wygłosił ks. katecheta Joachim Faflok z Olesna, zaś w języku polskim O. Alfons Rogosch OFM z Borek Wielkich. Świątynię obliczono tak, aby w jej wnętrzu mogło zmieścić się 4000 wiernych, a jako że stary kościół był już bardzo zniszczony został poddany rozbiórce. Konsekracja nowego kościoła pw.śś. Mikołaja i Małgorzaty w Wysokiej, została dokonana dnia 8 lipca 1913 roku przez ks. biskupa Karola Augustyna, sufragana wrocławskiego. Od tej pory nowy, potężny neoromański kościół służy wszystkim parafianom do chwili obecnej i jest wzorowy utrzymany, dzięki gorliwemu zaangażowaniu parafian i dbałości kolejnych proboszczów tutaj pracujących.



wykonanie: blackgoose.pl © Parafia Wysoka 2006-2019